THAY ĐỔI TÍNH CHẤT ĐẤT DƯỚI RỪNG TRỒNG CAO SU TRÊN ĐẤT DỐC TẠI HƯƠNG KHÊ - HÀ TĨNH, VIỆT NAM - Thưởng, Lê Bá; Điển, Phạm Văn; Tuân, Đỗ Anh (TẠP CHÍ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP, 2024)
Phát triển rừng trồng Cao su trên đất dốc có thể dẫn đến suy thoái đất mà nguyên nhân chủ yếu là làm giảm tỉ lệ che phủ bề mặt đất của lớp phủ thực vật, đặc biệt là giai đoạn chuẩn bị đất và khi rừng còn non. Tác giả đã tiến hành nghiên cứu sự thay đổi tính chất đất dưới rừng trồng Cao su trên đất dốc tại Hương Khê- Hà Tĩnh trong 6 năm đầu chu kì kinh doanh rừng. Kết quả nghiên cứu cho thấy CEC, hàm lượng mùn, hàm lượng đạm, lân và kali tổng số giảm mạnh trong hai năm đầu, đặc biệt tại những nơi có độ dốc cao. Xu hướng phục hồi các tính chất trên của đất xuất hiện trong giai đoạn từ năm thứ 3 đến năm thứ 6, tuy nhiên với tốc độ chậm. Các tính chất khác của đất như dung trọng, độ chua, độ no bazơ, hàm lượng đạm, lân và kali dễ tiêu tăng mạnh trong hai năm đầu. Tuy nhiên, sự gia tăng này là không bền vững. Ngược lại, chúng có xu hướng giảm nhẹ trong giai đoạn từ năm thứ 3 đến năm thứ 6. Nguy cơ suy thoái đất ở các tính chất này rất rõ ràng, đặc biệt là trong giai đoạn khai thác mủ sắp tới. Phương pháp làm đất bằng phát đốt toàn diện, chế độ bón phân chưa phù hợp, lượng mưa lớn tập trung theo mùa và độ dốc lớn là những nguyên nhân chính dẫn tới sự thay đổi tiêu cực của đất trên khu vực nghiên cứu. Không nên sử dụng phương pháp chuẩn bị đất bằng phát đốt toàn diện trên đất dốc, đặc biệt là ở cấp độ dốc lớn hơn 25o. Nên nghiên cứu chế độ bón phân hợp lý hơn (không chỉ đáp ứng nhu cầu của cây trồng theo thời gian mà còn bù đắp được lượng hao hụt dinh dưỡng đất do xói mòn và rửa trôi) là những hướng đi cần thiết nhằm phát triển bền vững cây Cao su trên các vùng đất dốc.